Newsletter prawny

Finanse

15-06-2016

Dnia 15 lipca 2016 r. (z wyjątkami) wejdzie w życie ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z dnia 14 czerwca 2016 r., poz. 846; dalej: Ustawa Zmieniająca).

Jak wynika z uzasadnienia do projektu Ustawy Zmieniającej, głównym celem Ustawy Zmieniającej jest wprowadzenie do polskiego prawodawstwa generalnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.
 
Ustawa zmieniająca dodaje do ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.; dalej: Ordynacja Podatkowa) po Dziale III – Dział IIIA Przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania. Jak wynika z dodanego Ustawą Zmieniającą art. 119a Ordynacji podatkowej, czynność dokonana przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej, nie będzie skutkowała osiągnięciem korzyści podatkowej, jeśli sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania).
 
Zgodnie z dodanym art. 119c § 1 i 2 Ordynacji Podatkowej sposób działania będzie uznawany za sztuczny, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności będzie można przyjąć, że nie zostałby on zastosowany przez podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej. Przy ocenie, czy sposób działania był sztuczny, będzie brane pod uwagę w szczególności występowanie:
  1. nieuzasadnionego dzielenia operacji lub
  2. angażowania podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, lub
  3. elementów prowadzących do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem czynności, lub
  4. elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących, lub
  5. ryzyka ekonomicznego lub gospodarczego przewyższającego spodziewane korzyści inne niż podatkowe w takim stopniu, że będzie można uznać, że działający rozsądnie podmiot nie wybrałby tego sposobu działania.
 
Ponadto, zgodnie z art. 119d Ordynacji Podatkowej czynność będzie uznawana za podjętą przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, gdy pozostałe cele ekonomiczne lub gospodarcze czynności, wskazane przez podatnika, będzie można uznać za mało istotne.
 
Korzyścią podatkową w rozumieniu przepisów Działu IIIA Ordynacji Podatkowej jest:
  1. niepowstanie zobowiązania podatkowego, odsunięcie w czasie powstania zobowiązania podatkowego lub obniżenie jego wysokości albo powstanie lub zawyżenie straty podatkowej;
  2. powstanie nadpłaty lub prawa do zwrotu podatku albo podwyższenie kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku (art. 119e Ordynacji Podatkowej).
 
Klauzula o przeciwdziałaniu unikania opodatkowania nie będzie miała zastosowania, m.in. jeżeli korzyść podatkowa lub suma korzyści podatkowych osiągniętych przez podmiot z tytułu czynności nie przekroczy w okresie rozliczeniowym 100 000 zł, a w przypadku podatków, które nie są rozliczane okresowo – jeżeli korzyść podatkowa z tytułu czynności nie przekroczy 100 000 zł.
 
Zastosowanie klauzuli o przeciwdziałaniu unikania opodatkowania polegać będzie na wydaniu decyzji przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych w sprawie ustalenia lub określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego za dany rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy albo wydania innej decyzji dotyczącej rozliczenia podatnika za oznaczony okres rozliczeniowy.
 
Ustawa Zmieniająca przewiduje ponadto utworzenie Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania – eksperckiego organu opiniodawczego, którego zadaniem będzie opiniowanie zasadności zastosowania klauzuli o przeciwdziałaniu unikania opodatkowania w sprawach indywidualnych (art. 119m Ordynacji Podatkowej) oraz wprowadzenie opinii zabezpieczających, które umożliwią podatnikom poznanie stanowiska administracji podatkowej odnośnie do planowanych lub podjętych już transakcji, do których potencjalnie zastosowanie może znaleźć klauzula o przeciwdziałaniu unikania opodatkowania (art. 119w i następne Ordynacji Podatkowej).
 
Ustawa Zmieniająca wprowadza także klauzulę nadużycia prawa w odniesieniu do podatku od towarów i usług, poprzez dodanie do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.) do art. 5 ust. 4 i 5. Po zmianach w/w przepis będzie miał następujące brzmienie:
art. 5. 1. Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej "podatkiem", podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
2. Czynności określone w ust. 1 podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa.
3. Opodatkowaniu podatkiem podlegają również towary w przypadku, o którym mowa w art. 14. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.
4. W przypadku wystąpienia nadużycia prawa dokonane czynności, o których mowa w ust. 1, wywołują jedynie takie skutki podatkowe, jakie miałyby miejsce w przypadku odtworzenia sytuacji, która istniałaby w braku czynności stanowiących nadużycie prawa.
5. Przez   nadużycie prawa rozumie się dokonanie czynności, o których mowa w ust. 1, w ramach transakcji, która pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, miała zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą te przepisy.
 
Ustawa Zmieniająca wejdzie w życie, z wyjątkami, po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, tj. dnia 15 lipca 2016 roku.
 
Pełną tekst Ustawy Zmieniającej zamieszczamy poniżej ->