Newsletter prawny

Finanse

07-01-2013

Zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, które wchodzą w życie od 1 stycznia 2013 r.

Zmiany w w/w ustawie wprowadza ustawa z dnia 16 listopada 2012 roku, o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (dalej: Ustawa Deregulacyjna). Ustawa Deregulacyjna wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 roku. Wprowadziła ona zmiany do wielu ustaw. Poniżej wskazujemy zmiany dotyczące ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, z późn. zm.5) (dalej: Ustawa CIT).


Zmiany dotyczące kosztów uzyskania przychodu:
Z dniem 1 stycznia 2013 r. wchodzą w życie nowe przepisy Ustawy CIT, tj. m.in. art. 15b, który wprowadza obowiązek korygowania kosztów uzyskania przychodu w przypadku nieregulowania zobowiązania.

Zgodnie z wprowadzonym przepisem (art. 15b ust 1 Ustawy CIT): „W przypadku zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwoty wynikającej z faktury (rachunku), a jeżeli nie istniał obowiązek wystawienia faktury (rachunku) – kwoty wynikającej z umowy albo innego dokumentu, i nieuregulowania tej kwoty w terminie 30 dni od daty upływu terminu płatności, podatnik jest obowiązany do zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę wynikającą z tych dokumentów.”

Wprowadzenie powyższej regulacji nie oznacza odstąpienia od stosowania zasady memoriałowej (tj. polegającej na uznawaniu przychodów i kosztów w momencie ich wystąpienia niezależnie od tego, czy miało miejsce równoczesne otrzymanie lub wypłacenie gotówki), która nadal może być stosowana do kwalifikowania ponoszonych kosztów do kosztów uzyskania przychodów. Natomiast w sytuacji, gdy podatnik nie dokona zapłaty w odpowiednim terminie, wówczas będzie zobowiązany do dokonania stosownej korekty kosztów uzyskania przychodu (zgodnie z powyżej przytoczonym przepisem).

Dodatkowo, wprowadzono przepis (art. 15b ust 2 Ustawy CIT), zgodnie z którym, „jeżeli termin płatności jest dłuższy niż 60 dni, zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę wynikającą z dokumentów, o których mowa w ust. 1, dokonuje się z upływem 90 dni od daty zaliczenia tej kwoty do kosztów uzyskania przychodów, o ile nie została ona uregulowana w tym terminie.”

Zmniejszenia kosztów dokonuje się w miesiącu, w którym upływają powyżej skazane terminy.

Jeżeli po dokonaniu zmniejszenia kosztów, o którym mowa powyżej, zobowiązanie zostanie uregulowane, podatnik w miesiącu, w którym uregulował zobowiązanie, zwiększa koszty uzyskania przychodów o kwotę dokonanego zmniejszenia (art. 15b ust 4 Ustawy CIT).

Jeżeli dojdzie do sytuacji, w której podatnik w miesiącu w którym ma obowiązek dokonać zmniejszenia kosztów, nie poniósł kosztów uzyskania przychodów lub poniesione przez niego koszty są niższe od kwoty zmniejszenia (do którego jest zobowiązany), wówczas podatnik ma obowiązek zwiększyć przychody o kwotę, o którą nie mógł zmniejszyć kosztów uzyskania przychodów (art. 15b ust 5 Ustawy CIT).

Jeżeli jednak zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów kwoty (wynikającej np. z faktur czy rachunków) nastąpi po upływie terminów określonych powyżej (art. 15b ust 1 i 2 Ustawy CIT), to zaliczenie tej kwoty do kosztów uzyskania przychodów następuje z uwzględnieniem art. 15 Ustawy CIT, jednak nie wcześniej niż w miesiącu jej uregulowania.

Omówione wyżej zasady stosuje się również wtedy, gdy zobowiązanie zostało zapłacone w części. W takim przypadku z kosztów uzyskania przychodów wyłącza się kwotę zobowiązania odpowiadającą części nieuregulowanej.

Powyższe zasady stosuje się odpowiednio „w przypadku nabycia lub wytworzenia środków trwałych albo nabycia wartości niematerialnych i prawnych - w odniesieniu do tej części odpisów amortyzacyjnych, które podatnik zaliczył do kosztów uzyskania przychodów.” (art. 15b ust 6 Ustawy CIT).

Nowe regulacje na chwilę obecną są dość niejasne i budzą wątpliwości. Przede wszystkim w Ustawie Deregulacyjnej nie określono, czy opisane powyżej zasady dotyczą faktur wystawionych po 1 stycznia 2013 roku, czy również faktur wystawionych wcześniej, z terminem zapłaty przypadającym w 2013 r.

W uzasadnieniu do projektu ustawy proponowano, aby omówione wyżej regulacje miały zastosowanie do kwot wynikających z faktur lub rachunków (z umów albo innych dokumentów, jeżeli nie istniał obowiązek wystawienia faktury lub rachunku), zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów przed dniem wejścia w życie ustawy, których termin płatności upływa po dniu 31 grudnia 2012 r. Jednak propozycje to nie zostały wprowadzone do Ustawy Deregulacyjnej.

Zatem nie jest jasne na dzień dzisiejszy, czy w/w regulacje mają zastosowanie do wszystkich zobowiązań, których terminy płatności przypadają od 1 stycznia 2013 r., czy może tylko do tych zaliczanych do kosztów po 1 stycznia 2013 r.

Zmiany w przepisach dotyczących opodatkowania stron umowy leasingu:
Z dniem 1 stycznia 2013 r. wchodzi w życie zmiana przepisów Ustawy CIT dotyczących umowy leasingu. Nowe brzmienie otrzymuje m.in. art. 17a, zgodnie z którym przedmiotem umowy leasingu może być także prawo wieczystego użytkowania gruntu.

Skrócono także wymóg minimalnego czasu trwania umowy leasingu operacyjnego nieruchomości (tj. umowy leasingu, w której wszystkie opłaty leasingowe, w pełnej wysokości, stanowią koszt uzyskania przychodu u korzystającego). W stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2012 roku umowę leasingu, której przedmiotem są nieruchomości (podlegające odpisom amortyzacyjnym), uważa się za leasing operacyjny m.in. wtedy, gdy umowa ta została zawarta na okres co najmniej 10 lat. Z dniem 1 stycznia 2013 roku okres ten został skrócony i będzie wynosił co najmniej 5 lat (art. 17b ust 1 pkt 1 Ustawy CIT).

Dodatkowo poprzez wprowadzenie nowego brzmienia art. 17a pkt 2 Ustawy CIT uregulowane zostały także kwestie związane ze zmianą stron umowy leasingu w jej podstawowym okresie. Dotychczasowe przepisy nie precyzowały podatkowych skutków zmian stron leasingu, czyli cesji umowy leasingu, co powodowało liczne spory z organami podatkowymi.

Od dnia 1 stycznia 2013 roku powyższych rozbieżności już nie będzie, zgodnie bowiem z w/w przepisem , w przypadku zmiany strony lub stron tej umowy podstawowy okres umowy uważa się za zachowany, jeżeli inne postanowienia umowy leasingu nie uległy zmianie (tj. jeżeli nie zmieniła się długość czasu tej umowy, wartość opłat leasingowych itp.).

Zgodnie z art. 18 Ustawy Deregulacyjnej do umów leasingu zawartych przed dniem wejścia w życie Ustawy Deregulacyjnej stosuje się przepisy o leasingu w ich dotychczasowym brzmieniu.

Dodać także należy, że zgodnie z art. 17 Ustawy Deregulacyjnej podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych, u których rok podatkowy jest inny niż rok kalendarzowy i rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2013 roku oraz zakończy się po dniu 31 grudnia 2012 roku, stosują do końca przyjętego przez siebie roku podatkowego przepisy Ustawy CIT w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 roku.
 

Poniżej zamieszczamy przepisy Ustawy Deregulacyjnej dotyczące Ustawy CIT.