Newsletter prawny

Kadry i Płace

03-01-2017

Dnia 1 stycznia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U. z dnia 30 grudnia 2016 r., poz. 2255; dalej: Ustawa Zmieniająca).

Jak wynika z uzasadnienia do projektu Ustawy Zmieniającej - celem przedmiotowej ustawy jest poprawa warunków prawnych wykonywania działalności gospodarczej w Polsce. Realizacji tego celu ma służyć redukcja niektórych obowiązków administracyjnych, doprecyzowanie zagadnień wywołujących wątpliwości interpretacyjne, zmiany wspierające rozwój przedsiębiorczości i podniesienie efektywności pracy, usprawnienie procesu inwestycyjnego oraz zmniejszenie uciążliwości kontroli działalności gospodarczej. Ustawa Zmieniająca wprowadza zmiany w dwudziestu ustawach.
 
Wśród najistotniejszych zmian wprowadzonych Ustawą Zmieniającą, należy wskazać na zmianę ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r. poz. 380, z późn. zm.), polegającą na wprowadzeniu zmian w regulacjach dotyczących prokury, mających na celu uregulowanie reprezentacji przedsiębiorców przez prokurentów w wariancie mieszanym, tj. przy współdziałaniu z prokurentem członka organu zarządzającego (lub wspólnika uprawnionego do reprezentowania osobowej spółki handlowej). Zmiany te mają na celu zwiększenie swobody udzielania prokury przez przedsiębiorców poprzez umożliwienie zastrzeżenia przy prokurze reprezentacji mieszanej, jak również przywrócenie pewności co do możliwości udzielania prokury umocowującej jedynie do współdziałania z członkiem organu zarządzającego (lub wspólnikiem uprawnionym do reprezentowania osobowej spółki handlowej). Ponadto, Ustawą Zmieniającą wprowadzona została zmiana art. 115 k.c., polegająca na przyjęciu zasady zgodnie z którą, że jeżeli koniec terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Tak więc sobota uzyskuje kwalifikację alternatywnie taką samą jak dzień ustawowo wolny od pracy. Jednocześnie Ustawa Zmieniająca wprowadza przepis przejściowy, zgodnie z którym nowe brzmienie art. 115 k.c. stosuje się do terminów, które nie upłynęły przed dniem wejścia w życie Ustawy Zmieniającej.
 
Ustawa Zmieniająca dokonuje nowelizacji ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666), polegającej na podniesieniu progów dotyczących obowiązku ustalania regulaminu wynagradzania oraz regulaminu pracy z 20 do 50 pracowników. Ponadto pracodawcy zatrudniający poniżej 50 pracowników będą mogli fakultatywnie ustalać regulamin wynagradzania i regulamin pracy, przy czym pracodawcy zatrudniający nie mniej niż 20 i mniej niż 50 pracowników, u których działa zakładowa organizacja związkowa, będą ustalać regulamin wynagradzania i regulamin pracy, jeżeli z takim wnioskiem wystąpi zakładowa organizacja związkowa. Ponadto, Ustawa Zmieniająca wprowadza zmianę zasad wydawania świadectwa pracy w związku z zakończeniem umowy w przypadku zatrudnienia na podstawie kolejnej umowy u tego samego pracodawcy. Ustawa Zmieniająca wprowadza rozwiązanie, iż pracodawca będzie, jak dotychczas, zobowiązany do niezwłocznego wydania pracownikowi świadectwa pracy w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy, przy czym wyjątek od tej zasady będą stanowiły sytuacje, w których dojdzie do nawiązania kolejnej umowy o pracę z tym samym pracownikiem w ciągu 7 dni od dnia ustania poprzedniego zatrudnienia. W takim przypadku pracodawca będzie obowiązany wydać pracownikowi świadectwo pracy dotyczące poprzedniego zakończonego okresu zatrudnienia – tylko na wniosek tego pracownika. Natomiast w przypadku, gdy pracodawca nie będzie miał zamiaru zatrudnienia tego samego pracownika w ciągu 7 dni od ustania poprzedniego zatrudnienia, będzie on miał obowiązek wydania świadectwa pracy obejmującego wszystkie poprzednie okresy zatrudnienia tego pracownika (także za które nie wydano pracownikowi świadectwa pracy lub świadectw pracy, bowiem nie składał on takiego wniosku).
 
Ustawa Zmieniająca wprowadza ponadto wymóg formy pisemnej pod rygorem nieważności dla umów o współodpowiedzialności materialnej pracowników za mienie powierzone.
 
Ustawa Zmieniająca dokonuje również wydłużenia, do 21 dni, terminów określonych w art. 264 Kodeksu pracy, który po wprowadzonych zmianach ma następujące brzmienie:
„art. 264 § 1. Odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę wnosi się do sądu pracy w ciągu 21 dni od dnia doręczenia pisma wypowiadającego umowę̨ o pracę.
§ 2. Żądanie przywrócenia do pracy lub odszkodowania wnosi się do sądu pracy w ciągu 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia lub od dnia wygaśnięcia umowy o pracę.
§ 3. Żądanie nawiązania umowy o pracę wnosi się do sądu pracy w ciągu 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o odmowie przyjęcia do pracy.”
 
Ustawa Zmieniająca dokonuje nowelizacji ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440), polegającej na wprowadzeniu zmian mających na celu wskazanie, iż do uzyskania rozstrzygnięcia w przedmiocie lokalizacji zjazdu nie jest wymagana decyzja o warunkach zabudowy, wydawana na podstawie art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
 
Ustawa Zmieniająca dokonuje nowelizacji ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 800), polegającej na przyjęciu regulacji zgodnie z którymi, dopiero pracodawca zatrudniający co najmniej 50 pracowników według stanu na dzień 1 stycznia danego roku w przeliczeniu na pełne etaty, będzie miał obowiązek tworzenia Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Natomiast pracodawca zatrudniający poniżej 50 pracowników będzie mógł fakultatywnie tworzyć Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. W przypadku pracodawców zatrudniających nie mniej niż 20 i mniej niż 50 pracowników, u których działa zakładowa organizacja związkowa, będzie ona mogła wystąpić z wnioskiem o utworzenie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.
 
Ustawa Zmieniająca dokonuje nowelizacji ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, z późn. zm.), polegającej na przyjęciu regulacji mających uprościć postępowanie związane z realizacją obiektów budowlanych. Ustawa Zmieniająca wprowadza zwolnienie niektórych robót budowlanych z pozwolenia na budowę lub zgłoszenia – będzie to dotyczyło m.in. następujących inwestycji:
  1. budowy parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, oraz suszarni kontenerowych o powierzchni zabudowy do 21 m² (dotychczas budowa w/w budynków wymagała zgłoszenia, po wejściu w życie zmian nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia);
  2. budowy wiat o powierzchni zabudowy do 35 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki (dotychczas budowa w/w wiat wymagała pozwolenia na budowę, natomiast po wejściu w życie zmian w/w budowa wymaga jedynie zgłoszenia);
  3. budowy zjazdów z dróg krajowych oraz zatok parkingowych na tych drogach (dotychczas budowa w/w zjazdów oraz zatok wymagała pozwolenia na budowę, natomiast po wejściu w życie zmian w/w budowa wymaga zgłoszenia);
  4. budowy zjazdów z dróg powiatowych i gminnych oraz zatok parkingowych na tych drogach (dotychczas budowa w/w budynków wymagała zgłoszenia, po wejściu w życie zmian nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia);
  5. budowy przepustów o średnicy do 100 cm (dotychczas budowa w/w przepustów wymagała pozwolenia na budowę, a po wejściu w życie zmian w/w budowa nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia);
  6. budowy przydomowych basenów i oczek wodnych o powierzchni do 50 m², i opasek brzegowych oraz innych sztucznych, powierzchniowych lub liniowych umocnień brzegów rzek i potoków górskich oraz brzegu morskiego, brzegu morskich wód wewnętrznych, niestanowiących konstrukcji oporowych (dotychczas w/w budowy wymagały zgłoszenia, po wejściu w życie zmian w/w budowy nie będą wymagały ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia);
  7. instalacji klimatyzacyjnych (po wejściu w życie zmian nie wymagają ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia);
  8. przebudowy budynków, których budowa wymaga pozwolenia na budowę (dotychczas przebudowa w/w budynków, co do zasady, wymagała pozwolenia na budowę; Ustawa Zmieniająca przewiduje, iż wymóg uzyskania pozwolenia na budowę będzie dotyczył przebudowy przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych budynków);
  9. remontu obiektów budowlanych, których budowa wymaga pozwolenia na budowę (dotychczas w/w remont wymagał zgłoszenia, Ustawa Zmieniająca przewiduje, iż zgłoszeń będą wymagały jedynie te remonty, które dotyczą obiektów budowlanych innych niż budynki, których budowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, oraz przegród zewnętrznych albo elementów konstrukcyjnych budynków, których budowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę).
 
Ponadto Ustawa Zmieniająca wprowadza zmiany polegające na zniesieniu obowiązku dokonania zgłoszenia także w odniesieniu do przebudowy m.in.:
  1. obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m oraz suszarni kontenerowych o powierzchni zabudowy do 21 m2;
  2. wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, altan oraz przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.
                 
Ustawa Zmieniająca wprowadza także skrócenie terminu na wniesienie sprzeciwu do zgłoszeń budowy z 30 do 21 dni. Ponadto Ustawa Zmieniająca wprowadza przepis umożliwiający wydawanie z urzędu zaświadczeń o niewnoszeniu sprzeciwu do zgłoszenia przed upływem terminu. Analogiczne zmiany zostały wprowadzone w odniesieniu do procedury rozpoczęcia użytkowania obiektu budowlanego oraz zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Ustawa Zmieniająca dokonuje również doprecyzowania instytucji istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Zgodnie z przyjętymi zmianami, nie stanowi istotnego odstąpienia od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zmiana wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego niebędącego obiektem liniowym, jeżeli odstąpienie nie przekracza 2% wymiarów określonych w projekcie budowlanym i spełnia równocześnie inne warunki (m. in. nie zwiększa zakresu obszaru odziaływania obiektu, nie mieści się w zakresie wskazanych w ustawie odstępstw oraz nie narusza przepisów techniczno-budowlanych). Nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
 
Ustawa Zmieniająca wprowadza ponadto regulacje dotyczące doprecyzowania i ujednolicenia postępowania legalizacyjnego w przypadkach dokonania samowoli budowlanej.
 
Ustawa Zmieniająca dokonuje także zmiany ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), polegającej na wprowadzeniu nowej instytucji, tj. objaśnień podatkowych – czyli ogólnych wyjaśnień przepisów w zakresie podatków dotyczących praktycznego stosowania tych przepisów. Wyjaśnienia te mają być zamieszczane w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych, pod nazwą „Objaśnienia podatkowe”. Ponadto Ustawa Zmieniająca wprowadza regulacje dotyczące ochrony podatnika w razie zastosowania się przez niego do objaśnień podatkowych. Jednocześnie Ustawa Zmieniająca wprowadza zapewnienie takiej samej ochrony jaką zapewniają interpretacje ogólne, objaśnienia podatkowe oraz interpretacje indywidualne również dla podatników, którzy stosowali się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Ustawa Zmieniająca wprowadza przy tym doprecyzowanie co należy rozumieć przez utrwaloną praktykę interpretacyjną ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
 
Ustawa Zmieniająca wprowadza ponadto przepis, który ma uniemożliwiać wszczynanie postępowań podatkowych w przypadku, gdy w wyniku wcześniejszej kontroli nie zostały ujawnione nieprawidłowości w stosowaniu stawki VAT, a następnie organ podatkowy przeprowadził powtórną kontrolę podatkową, w wyniku której stwierdził nieprawidłowości w jej zastosowaniu. Jednocześnie Ustawa Zmieniająca wprowadza enumeratywnie wymienione sytuacje, w których regulacja ta nie ma zastosowania (np. w przypadku ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, czy wystąpienia nadużycia prawa).
 
 
Ustawa Zmieniająca dokonuje zmiany ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1578, z późn. zm.), polegającej na wprowadzeniu modyfikacji w art. 236 i art. 237 k.s.h., mających na celu zwiększenie ochrony wspólników mniejszościowych spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przez ułatwienie im wykonywania uprawnień do zwoływania zgromadzenia wspólników i uzupełniania jego porządku obrad. W art. 236 § 1 k.s.h. przesądzono, iż uprawnieni wspólnicy, występujący o zwołanie zgromadzenia wspólników, mogą równolegle domagać się umieszczenia określonych spraw w porządku obrad tego zgromadzenia, którego zwołania żądają. Z kolei nowy art. 236 § 11 k.s.h. ma na celu wzmocnienie uprawnienia wspólników mniejszościowych do żądania umieszczenia określonych spraw w porządku obrad najbliższego zgromadzenia wspólników.
 
Ustawa Zmieniająca dokonuje zmiany ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1125, z późn. zm.), polegającej na wprowadzeniu uproszczenia w zakresie okazjonalnej naprawy lub modernizacji, poprzez przyjęcie regulacji wskazującej, iż dla takich napraw i modernizacji nie jest wymagane uzyskanie uprawnienia wydawanego przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego, o ile podmiot dokonujący takiej naprawy lub modernizacji stosuje właściwą technologię naprawy lub modernizacji, uzgodnioną i nadzorowaną przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego. Ustawa Zmieniająca wprowadza ponadto regulację stanowiącą, iż w przypadku zmiany eksploatującego urządzenie techniczne, nowy eksploatujący wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki poprzedniego eksploatującego wynikające z decyzji wydanych przez organ dozoru technicznego, pod warunkiem, że od ostatniego badania okresowego urządzenia technicznego nie wprowadzono zmian w zasadach jego eksploatacji, które są określone w warunkach technicznych dozoru technicznego, a nowy eksploatujący poinformuje organ dozoru technicznego o zmianie eksploatującego.
 
Ustawa Zmieniająca dokonuje nowelizacji ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1242, z późn. zm.), polegającej na wprowadzeniu zmian w regulacjach dotyczących określenia zasad regulujących tryb ustalania wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w przypadkach zaniżenia jej wysokości przez płatnika.
 
Ustawa Zmieniająca dokonuje nowelizacji ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.), polegającej na wprowadzeniu zmian w regulacjach dotyczących ochrony przedsiębiorców przed ponoszeniem konsekwencji zmiany wykładni przepisów (bez zmiany samych przepisów), poprzez przyjęcie, iż ochrona związana z zastosowaniem się do uzyskanej przez przedsiębiorcę interpretacji jest odpowiednio stosowana również w przypadku zastosowania się przez przedsiębiorcę do utrwalonej praktyki interpretacyjnej właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej.
 
 
Ustawa Zmieniająca weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., z wyjątkiem:
  1. regulacji dotyczących zmian w ustawie o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz części regulacji dotyczących zmian w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, w zakresie niektórych przepisów dotyczących obowiązków związanych z wpisem danych do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, które wchodzą w życie z dniem 1 kwietnia 2017 r.;
  2. regulacji dotyczących zmian w ustawie o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji oraz część regulacji dotyczących zmian w ustawie – Prawo ochrony środowiska, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.;
  3. regulacji dotyczących zmian w ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej oraz w ustawie – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, które wchodzą w życie z dniem 1 marca 2017 r.
Pełną treść Ustawy Zmieniającej zamieszczamy poniżej ->