Newsletter prawny

Trading & Supply

14-11-2016

Dnia 10 stycznia 2017 roku (z wyjątkami) wejdzie w życie ustawa z dnia 23 września 2016 roku o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich (Dz.U. z dnia 9 listopada, poz. 1823; dalej: Ustawa).

Ustawa stanowi implementację do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/11/UE z dnia 21 maja 2013 roku w sprawie alternatywnych metod rozstrzygania sporów konsumenckich oraz zmiany rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 i dyrektywy 2009/22/WE (dyrektywa w sprawie ADR w sporach konsumenckich) )(Dz. Urz. UE L 165 z 18.06.2013 str. 63).
 
Jak wynika z uzasadnienia Ustawy, celem Ustawy jest zapewnienie konsumentom możliwości składania wniosków o rozstrzyganie sporów z przedsiębiorcami do podmiotów oferujących niezależne, bezstronne, przejrzyste, skuteczne i szybkie metody ich alternatywnego rozwiązywania czyli stworzenie systemu pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich (ADR). Przyjęte 
w pakiecie rozwiązania mają być również korzystne dla przedsiębiorców poprzez wprowadzenie instrumentów pozwalających na uniknięcie długotrwałych i kosztownych sporów sądowych prowadzonych z udziałem konsumentów.
 
Ustawa określa zasady pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich, w tym:
  • zasady prowadzenia postępowania w sprawach pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich,
  • obowiązki podmiotów uprawnionych do prowadzenia postępowań w sprawach pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich,
  • obowiązki przedsiębiorców związane z pozasądowym rozwiązywaniem sporów konsumenckich,
  • zasady prowadzenia rejestru podmiotów uprawnionych do prowadzenia postępowań w sprawach pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich,
  • zadania Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) w zakresie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich.
 
Przyjęty w Ustawie model systemu ADR opiera się na systemie mieszanym, w którym istnieją obok siebie zarówno publiczne, jak i niepubliczne podmioty ADR. Model systemu ADR przyjęty w Ustawie obejmuje:
  • podmioty ADR utworzone przez przedsiębiorców z danej branży,
  • publiczne podmioty ADR o charakterze sektorowym funkcjonujące w ramach organów publicznych (np. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, Prezes Urzędu Transportu Kolejowego, Komisja Nadzoru Finansowego oraz Rzecznik Finansowy),
  • podmiot o charakterze horyzontalnym – Inspekcja Handlowa, której zakres działania ma objąć sprawy, dla których nie został utworzony właściwy ADR sektorowy.
Wszystkie wyżej wymienione podmioty, aby uzyskać status podmiotu uprawnionego do pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich, muszą zostać wpisane do rejestru podmiotów uprawnionych prowadzonego przez Prezesa UOKiK.
 
Ustawa będzie miała zastosowanie do postępowań w zakresie pozasądowego rozwiązywania krajowych i transgranicznych sporów dotyczących zobowiązań umownych wynikających z umów sprzedaży lub innych umów zawieranych z konsumentami przez przedsiębiorców mających siedzibę na terenie Polski. Pozasądowe rozwiązywanie sporów konsumenckich będzie się odbywało poprzez interwencję podmiotu ADR, który proponuje lub narzuca rozwiązanie sporu bądź umożliwia zbliżenie stanowisk stron w celu rozwiązania sporu. Oznacza to, iż przyjęte w Ustawie rozwiązania dotyczą sporów pomiędzy przedsiębiorcami mającymi siedzibę w Polsce i konsumentami mającymi miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej.
 
Ustawy nie stosuje się m. in. do postępowań reklamacyjnych, rozpatrywania skarg konsumenckich przez przedsiębiorcę czy pozasądowego rozwiązywania sporów pomiędzy przedsiębiorcami. Ustawy nie stosuje się również do sporów dotyczących usług niemających charakteru gospodarczego świadczonych w interesie ogólnym; do sporów wynikających z umów dotyczących usług zdrowotnych świadczonych przez pracowników służby zdrowia pacjentom oraz do sporów wynikających z umów, których przedmiotem są usługi edukacyjne świadczone przez publiczne szkoły lub placówki.
 
Postępowanie w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich będzie prowadzone w oparciu o obowiązujące w danym podmiocie ADR procedury zawarte w regulaminie. Wszczęcie postępowania następuje na wniosek konsumenta, a jeżeli przewiduje to regulamin wszczęcie postępowania może nastąpić również na wniosek przedsiębiorcy. Ustawa określa przypadki, w których może nastąpić odmowa rozpatrzenia sporu w ramach procedury ADR.
 
Wszczęcie postępowania w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich przerywa bieg przedawnienia roszczenia będącego przedmiotem sporu. Przedawnienie nie biegnie na nowo do czasu zakończenia postępowania.  W ramach postępowania podmiot uprawniony jest obowiązany do zapewnienia stronom możliwości pełnego udziału w postępowaniu oraz poinformowania o możliwości reprezentowania strony przez pełnomocnika. Wynik postępowania powinien być przedstawiony stronom w terminie 90 dni od dnia otrzymania przez podmiot uprawniony kompletnego wniosku. W sprawach szczególnie skomplikowanych termin powyższy może zostać przedłużony, o czym należy zawiadomić strony, wskazując przewidywany termin zakończenia postępowania. Postępowanie w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich jest dla konsumentów nieodpłatne, jednakże regulamin może przewidywać pobieranie opłat, których wysokość nie będzie utrudniała nadmiernie konsumentowi dostępu do tego postępowania.
 
Rozwiązanie sporu konsumenckiego przez rozstrzygnięcie sporu i narzucenie stronom jego rozwiązania będzie możliwe jedynie w przypadku, gdy strony zostaną poinformowane o wiążącym charakterze rozstrzygnięcia będącego wynikiem postępowania oraz o konsekwencjach niezastosowania się do takiego rozstrzygnięcia i wyrażą zgodę na poddanie się takiemu rozstrzygnięciu. Rozstrzygnięcie sporu nie może prowadzić do pozbawienia konsumenta ochrony przyznanej mu bezwzględnie wiążącymi przepisami prawa właściwymi dla danego stosunku.
 
Uchwalenie Ustawy powoduje zmianę regulacji kilku innych ustaw, w zakresie mającym je dostosować do nowo przyjmowanych rozwiązań, poprzez wprowadzenie regulacji dotyczących pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich. Dotyczy to: ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku – Prawo energetyczne, ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o Inspekcji Handlowej, ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym,  ustawy z dnia 16 lipca 2004 roku – Prawo telekomunikacyjne, ustawy z dnia 21 lipca 2006 roku o nadzorze nad rynkiem finansowym, ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów, ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 roku o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym,  ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku – Prawo pocztowe, ustawy z dnia 9 maja 2014 roku o informowaniu o cenach towarów i usług, ustawy z dnia 30 maja 2014 roku o prawach konsumenta oraz ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 roku o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym. Należy przy tym wskazać, iż w ustawie z dnia 30 maja 2014 roku o prawach konsumenta wprowadzono regulację o obowiązku udzielenia przez przedsiębiorcę odpowiedzi na reklamację konsumenta w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania (o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej), przy czym jeżeli przedsiębiorca nie udzieli odpowiedzi na reklamację konsumenta w powyższym terminie, uważa się, że uznał reklamację.
 
Ustawa wchodzi w życie dnia 10 stycznia 2017 roku, z wyjątkiem:
  • art. 55 i 57 (dotyczących zmian w ustawie z dnia 23 sierpnia 2007 roku o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym  oraz w ustawie z dnia 9 maja 2014 roku o informowaniu
o cenach towarów i usług), które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia Ustawy
oraz
  • art. 70 (dotyczącego ogłoszenia informacji o pierwszym naborze na stanowisko Koordynatora do spraw negocjacji powoływanego w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku – Prawo energetyczne), który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia Ustawy.
 
Pełną treść Ustawy zamieszczamy poniżej ->